Google+

Συνολικές προβολές σελίδας

Τετάρτη, 17 Νοεμβρίου 2010

Νόμπελ πιο σκληρό από τ' ατσάλι

tο βραβείο εμπνεύστηκε ο Άλφρεντ Μπέρναρντ Νόμπελ, χημικός από τη Σουηδία (1833-1896). Αυτός εφηύρε τη δυναμίτιδα και αργότερα τη βαλλιστίτιδα, εκρηκτικό που χρησιμοποιείται για τη γόμωση των όλμων.

Από τις ευρεσιτεχνίες καθώς και από άλλες πρωτοβουλίες του στο βιομηχανικό τομέα δημιούργησε μια τεράστια περιουσία, την οποία δώρισε το 1895 σ' ένα ίδρυμα, με σκοπό να απονέμει κάθε χρόνο πέντε βραβεία σ' εκείνους που πρόσφεραν τις σημαντικότερες υπηρεσίες στην ανθρωπότητα στους τομείς της χημείας, της ιατρικής ή φυσιολογίας, της λογοτεχνίας, της φυσικής και της προαγωγής των καλών σχέσεων μεταξύ των λαών (βραβείο ειρήνης).

Όρισε επίσης ότι τα τέσσερα πρώτα βραβεία θα απονέμονταν από σουηδικά ιδρύματα, ενώ εκείνο για την ειρήνη από μια επιτροπή εκλεγμένη από το νορβηγικό Κοινοβούλιο. Δεν ξέρουμε ποιος είναι ο λόγος αυτής της επιλογής. Από το 1814 η Σουηδία και η Νορβηγία ενώθηκαν σ' ένα βασίλειο, αλλά στα τέλη εκείνου του αιώνα οι Νορβηγοί επεδίωκαν την απόσχιση.

Ίσως ο Νόμπελ πίστευε ότι μ' αυτό τον τρόπο θα βοηθούσε στην ειρηνική διευθέτηση του προβλήματος. Κάθε Οκτώβριο γίνονται γνωστά τα ονόματα των νικητών. Η απονομή των βραβείων στη Στοκχόλμη και στο Όσλο γίνεται στις 10 Δεκεμβρίου, επέτειο του θανάτου του Νόμπελ.

Το πρώτο βραβείο απονεμήθηκε το 1901. Το 1968 η Τράπεζα της Σουηδίας θέσπισε ένα επιπλέον βραβείο για την οικονομία, το οποίο ονομάστηκε Βραβείο στη Μνήμη του Νόμπελ και απονέμεται μαζί με τα υπόλοιπα.

Νόμπελ πιο σκληρό από τ' ατσάλι Δύο ρωσικής καταγωγής επιστήμονες μοιράζονται το φετινό Νόμπελ Φυσικής για τις «επαναστατικές τους εργασίες στο γραφένιο», το λεπτότερο και ίσως το ανθεκτικότερο υλικό που έχει ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα ευρύτατο πεδίο εφαρμογών, από την κβαντική φυσική μέχρι τις ηλεκτρονικές συσκευές καθημερινής χρήσης.

Είναι πολύ λεπτός άνθρακας, διάφανος, εξίσου καλός αγωγός του ηλεκτρισμού με τον χαλκό και αντέχει 100 φορές πιο πολύ από το ατσάλι. Το γραφένιο «χάρισε» το Νόμπελ Φυσικής στους Αντρέ Γκέιμ και Κονσταντίν Νοβοσέλοφ (φωτ. Reuters)Ο 51χρονος Αντρέ Γκέιμ και ο 36χρονος Κονσταντίν Νοβοσέλοφ είναι οι πρώτοι που κατάφεραν ν' απομονώσουν το γραφένιο (2004) και να αναδείξουν τις εξαιρετικές του ιδιότητες. Πρόκειται για μια μορφή πολύ λεπτού άνθρακα (πάχους μόλις ενός ατόμου) με εξαιρετικά μεγάλη αντοχή (100 φορές δυνατότερο από το ατσάλι). Είναι εξίσου καλός αγωγός του ηλεκτρισμού με τον χαλκό, ενώ ως αγωγός της θερμότητας ξεπερνά κάθε άλλο γνωστό υλικό.

Είναι σχεδόν εντελώς διάφανο, αλλά έχει ταυτοχρόνως τόσο μεγάλη πυκνότητα ώστε δεν μπορεί να το διαπεράσει ούτε ένα άτομο ηλίου (το μικρότερο αέριο άτομο).

Ο ίδιος ο Γκέιμ το συγκρίνει, ως προς τις εν δυνάμει επαναστατικές του εφαρμογές, με τα πλαστικά, ενώ η Επιτροπή Νόμπελ της Βασιλικής Σουηδικής Ακαδημίας Επιστημών, που απονέμει το βραβείο, εκτιμά ότι η η αξιοποίηση των ιδιοτήτων του γραφενίου μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη νέων υπερ-υλικών.

Με το γραφένιο οι επιστήμονες έχουν την ευκαιρία να μελετήσουν μια νέα κατηγορία δισδιάστατων υλικών με μοναδικές ιδιότητες και να διεξαγάγουν πειράματα που δίνουν νέα τροπή στα φαινόμενα της κβαντικής φυσικής. Οσον αφορά τις πρακτικές εφαρμογές, η επιτροπή προβλέπει ότι οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές μπορούν να γίνουν πολύ πιο αποδοτικοί, καθώς οι ημιαγωγοί από γραφένιο θα είναι πολύ γρηγορότεροι από τους ημιαγωγωγούς σιλικόνης που χρησιμοποιούνται σήμερα.

Ως διάφανο υλικό με καλή αγωγιμότητα, το γραφένιο είναι επίσης κατάλληλο για την κατασκευή οθονών αφής ή ηλιακών κυψελών, ενώ το απειροελάχιστο πάχος του και η υψηλή αντοχή του μπορούν να αξιοποιηθούν για την ανάπτυξη εξαιρετικά λεπτών, ελαστικών και ελαφρών υλικών για την κατασκευή αεροσκαφών, δορυφόρων και αυτοκινήτων.

Οι δύο φετινοί νικητές γεννήθηκαν και σπούδασαν στη Ρωσία και σήμερα είναι καθηγητές στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ. Ο Γκέιμ έχει ολλανδική υπηκοότητα, ενώ ο Νοβοσέλοφ ρωσική και βρετανική. Σε ηλικία μόλις 36 ετών, είναι μάλιστα ο νεότερος νομπελίστας φυσικός από το 1973. Συγχαίροντας τους δύο συναδέλφους τους, διακεκριμένοι φυσικοί χαιρετίζουν μεταξύ άλλων την καθαρότητα της σκέψης και την απλότητα των μεθόδων των Γκέιμ και Νοβοσέλοφ οι οποίοι κατάφεραν ν' απομονώσουν το πρώτο στρώμα γραφενίου από τον κοινό γραφίτη χρησιμοποιώντας μια απλή κολλητική ταινία.

Η ίδια η επιτροπή μνημονεύει άλλωστε «την παιχνιδάρικη διάθεση» που επέδειξαν οι δύο βραβευθέντες ανοίγοντας ταυτοχρόνως νέες προοπτικές στην επιστήμη.

Νόμπελ στην ελπίδα για την καταπολέμηση του καρκίνου

Ένας Αμερικaνός και δύο Ιάπωνες επιστήμονες είναι οι φετινοί νικητές του Νόμπελ Χημείας, οι οποίοι τιμούνται για την επαναστατική τους έρευνα, τα ευρήματα της οποίας μπορούν να χρησιμοποιηθούν από την αντιμετώπιση του καρκίνου έως την παραγωγή οθονών ηλεκτρονικών υπολογιστών.

Ο Ρίτσαρντ Χεκ, ο Ει-ίτσι Νεγκίσι και ο Ακίρα Σουζούκι τιμούνται από τη Βασιλική Σουηδική Ακαδημία για την ανακάλυψη της σύζευξης με καταλύτη παλλαδίου –ένα χημικό εργαλείο που αυξάνει σημαντικά τις δυνατότητες των χημικών να κατασκευάζουν εξελιγμένα χημικά εργαλεία.

«Η σύζευξη με καταλύτη παλλαδίου χρησιμοποιείται στην έρευνα παγκοσμίως και βρίσκει εφαρμογή στην εμπορική παραγωγή φαρμακευτικών προϊόντων, καθώς και στη βιομηχανία ηλεκτρονικών προϊόντων, μεταξύ άλλων.

Το εν λόγω επίτευγμα ανοίγει το δρόμο για την κατασκευή σύνθετων χημικών ουσιών –όπως αυτές που έχουν βάση τον άνθρακα και αποτελούν τη βάση της ζωής. Τέτοιες χημικές ουσίες συναντώνται στη φύση σε μικρές ποσότητες σε ένα είδος θαλάσσιου σφουγγαριού –τις οποίες οι επιστήμονες θέλουν να χρησιμοποιήσουν για να καταπολεμήσουν τα καρκινικά κύτταρα.

Δημοσίευση σχολίου